Już wkrótce ukaże się moja nowa książka. Zapisz się na listę newslettera, aby otrzymać powiadomienie, gdy będzie dostępna>>>

“Niegrzeczne dziecko jest kreatywne” – taka teza coraz częściej przemycana jest w różnych artykułach  rozsianych po internecie.

Z grubsza chodzi o to, że grzeczne dziecko jest posłuszne konwenansom (np. regularnie mówi: “dzień dobry” sąsiadom) czy wykonuje polecenia dorosłych. Przez takie zachowanie ma rzekomo kształtować uległą postawą wobec świata. Ta postawa z kolei w przyszłości sprawi, że chętniej będzie podporządkowywało się innym, zamiast twórczo zmieniać świat.

Grzeczne dziecko, wedle tej interpretacji, nie będzie zatem przebojowe, kreatywne, asertywne, odważne i w efekcie – niczego w życiu nie osiągnie. Niegrzeczne dziecko zaś – tego już możemy się domyślać – dojdzie wszędzie i zdobędzie wszystko.

Czy tak jest rzeczywiście? Wyjaśnijmy na czym polega to przekłamanie.

Niegrzeczne dziecko, a relatywizacja dobra i zła

Przedstawiony powyżej pogląd pojawia się zazwyczaj tam, gdzie nie uznaje się stałych norm moralnych, gdzie zło i dobro jest rozumiane względnie. Bo jeśli złamanie 4 przykazania: Czcij ojca swego i matkę swoją ma być przejawem kreatywności, to czy nie mamy tu do czynienia z typową relatywizacją?

Jeśli młodzian jest kłótliwy (wciąż sprzeciwia się rodzicom) i/lub leniwy (nie chce posprzątać pokoju, uczyć się), to postępuje obiektywnie źle, a nie kreatywnie.

Zaklinanie rzeczywistości nic tu nie pomoże.

Naturalizm pedagogiczny

Wraz z relatywizmem mamy tu do czynienia z naturalizmem pedagogicznym. Naturaliści uważają (w wielkim skrócie), że w zachowania młodych nie należy ingerować, a jeśli już, to bardzo dyskretnie. Oni sami wiedzą, co jest dla nich dobre (nie wiadomo skąd), a próba ich wychowania, niszczy tę naturalną wiedzę. (Pogląd brawurowy, z którym polemizowałem często, dlatego nie chcę się powtarzać. Można o tym przeczytać na przykład tutaj )

Jeśli zatem niegrzecznemu (naturalnie) dziecku każemy być grzecznym, to wytrącamy go niejako z jego naturalnego toru rozwoju i tym samym zabijamy kreatywność. Do tego mniej więcej sprowadza się ta interpretacja.

Nieporadność wychowawcza

Pomysł, jakoby niegrzeczne dziecko było kreatywne, usprawiedliwia nieporadność wychowawczą rodziców. Jeśli taki rodzic nie radzi sobie ze swoją pociechą, która wciąż wchodzi w konflikty z rówieśnikami, buntuje się, gdy trzeba posprzątać zabawki, nie chce jeść, uczyć się, to najlepiej takie zachowanie usprawiedliwić mówiąc:

“Moje dziecko zachowuje się tak, bo jest kreatywne. Tak jak teraz buntuje się przeciw światu, tak w przyszłości zbuntuje się przeciw zastanej rzeczywistości i stworzy coś nowego, wielkiego. Może nawet zostanie naukowcem bądź artystą”.

Teoretycznie coś takiego może się zdarzyć, ale prawdopodobieństwo, że człowiek stworzy coś wielkiego, gdy będzie pracowity i obowiązkowy, jest znacznie większe!

Proszę zauważyć na czym polega ten koncept: z powodów ideologicznych, bądź dla własnej wygody (nie chce się pracować z dzieckiem) uznano, że takie wady jak: kłótliwość, pycha, obżarstwo, nieuctwo, niekulturalne odzywki czy brak poszanowania dorosłych są przejawem kreatywności i usprawiedliwiono je. (Więcej na ten temat w mojej książce: “Nieposłuszne dzieci, posłuszni rodzice”)

Roztropne podejście – w poszukiwaniu “złotego środka”

Wśród Czytelników tego artykułu pojawi się z całą pewnością wątpliwość:

“Zaraz, zaraz, czy taki behawioralny trening grzeczności, posłuszeństwa, nie tłumi jednak obiektywnie kreatywności i nie przysposabia do postawy odtwórczej?”.

Wyjaśnijmy sobie pewne sprawy. Tomistyczne podejście postrzega człowieka całościowo. Naturę generalnie lepiej okiełznać poprzez przyzwyczajenia. Świadome wyuczenie określonych nawyków pomaga w kształtowaniu cnót, ale te nawyki nie są jeszcze cnotami. Cnota naturalna (nie mylić z nadprzyrodzoną) jest dyspozycją do dobrego działania, a rozum odgrywa w niej pierwszoplanową rolę. Dlatego przyzwyczajenia do grzeczności, do dobrych zachowań, są potrzebne, bo pomagają formować cnotę, ale ostateczną decyzję o konkretnym zachowaniu podejmuje rozum.

Na przykład, grzeczne dziecko słucha poleceń bliskich, ale nie obcych na ulicy, którzy zapraszają do samochodu po cukierki. Na tym polega różnica między uległością a grzecznością (posłuszeństwem). Ci co twierdzą, że grzeczność niszczy kreatywność zdają się nie rozumieć tych subtelności.

Stopniowe usamodzielnianie

Czynnik intelektualny w cnocie musi być rozwijany równomiernie z przyzwyczajeniem. Słowem – uczymy grzecznych zachowań, ale też tłumaczymy ich szerszy kontekst moralny. Gdy to zaniedbamy, a jednocześnie będziemy trzymali młodego człowieka zbyt krótko (pod kloszem), nie ufając mu lub przesadnie bojąc się o jego bezpieczeństwo (zabraniając wszystkiego), wówczas nie wprawiony w życiowych bojach przybierze asekuracyjną postawę wobec świata.

Jeśli zaś opiekunowie systematycznie będą wdrażali swojego potomka do określonych zachowań, stopniowo usamodzielniając oraz tłumacząc kontekst moralny tych zachowań, wówczas zagrożenie w postaci braku kreatywności nie wystąpi.

Stopniowanie samodzielności jest niezwykle istotne przy formowaniu twórczej postawy życiowej.

Na koniec warto podkreślić, że rodzice, którzy usprawiedliwiają dziecko ze wszystkiego pod pretekstem kreatywności, paradoksalnie właśnie prezentują postawę nadopiekuńczą. Chronią je bowiem w ten sposób przed atakami “złego świata”, który nie rozumie “kreatywnej” kłótliwości czy lenistwa malca.

PS. Pytania o wykłady/szkolenia oraz współpracę przy dystrybucji moich książek można zadawać >>> TUTAJ.

Zapisz się na newsletter a otrzymasz kod rabatowy (-20%) na moje książki i kursy, darmowy raport: Dwie rzeczy, które musisz zrobić, żeby dzieci słuchały Twych poleceń oraz artykuł w PDF: 23 wskazówki, jak wydawać polecenia dzieciom


Akceptuję politykę prywatności - Twój e-mail będzie bezpieczny.
Wyrażam zgodę na otrzymywanie, na moje konto poczty elektronicznej, informacji handlowych w formie mailingów i newslettera wysyłanych przez Firma EK Dariusz Zalewski. Wyrażenie zgody jest dobrowolne, ale niezbędne do otrzymywania wiadomości.
 

POLECAM MOJE KSIĄŻKI I KURSY AUDIO

form
KSIĄŻKA: Wychować człowieka szlachetnego
form
KSIĄŻKA: Decyduj i walcz!
KSIĄŻKA: Nieposłuszne dzieci, posłuszni rodzice
___________________________________________________________________________
Jak panować nad klasą?
KURS AUDIO: Jak panować nad klasą?
KURS AUDIO: Obżarstwo poskromione NOWOŚĆ!
KURS AUDIO: Cud posłuszeństwa
KURS AUDIO: Mocarz zmiany. 
___________________________________________________________________________